Mediation en autisme

Mediation is...

Tolken tussen anderstaligen

Mediation en autisme


Zij: "Dat heb ik je al 1000 keer verteld". Hij kijkt schuin omhoog, alsof hij aan het tellen is, en zegt: "Nee hoor, dat heb ik je geen 1000 keer gezegd." Waarna zíj bijna ontploft door zijn antwoord.

 

Wat voor de één een heel feitelijk antwoord is (het was immers geen duizend keer), komt bij de ander erg sarcastisch over. Ziehier één van de misverstanden tussen mensen met een Autistisch Spectrum Stoornis (ASS) en mensen zónder. De één neemt  uitspraken letterlijk op en de ander let vooral op de ondertoon en figuurlijke betekenis. Mensen met autisme zijn van de feiten en de cijfers, terwijl de ander aan tafel misschien wel een gevoelsmens is die de ondertoon in de gesprekken veel belangrijker vind. Twee mensen die dezelfde taal spreken, maar volledig langs elkaar heen kunnen praten. 


Dat maakt mediation met mensen met autisme ook zo anders. Veel basisvaardigheden die je als mediator standaard leert zijn onmisbaar in de toolbox van de mediator, maar totaal onbruikbaar bij mensen met ASS. Sterker nog, als je ze teveel gebruikt werkt het averechts en breng je het gesprek in gevaar. Een van die mediatortools is bijvoorbeeld het stellen van hypothetische vragen. Werkt bij de meeste mensen prima om ze zich een bepaalde situatie voor te laten stellen, maar iemand met ASS kan niets met zo'n vraag. Zelfde geldt voor gevoelsvragen; veel gebruikte en nuttig, maar niet handig in mediations waarbij één van de deelnemers ASS heeft.


Als mediator moet je weten welke vaardigheden je wel en welke je niet moet inzetten. Moet je weten hoe je kunt tolken tussen twee mensen die dezelfde taal spreken maar tegelijkertijd een ander begrip van taal hebben. Moet je weten hoe de informatieverwerking in de hersenen functioneert van iemand met ASS. Moet je kunnen herkennen wanneer er een punthoofd aan zit te komen. Vaardigheden die je niet in de doorsnee mediationopleiding krijgt aangeleerd maar wel van cruciaal belang zijn.



Mediation en autisme

VISUEEL INGESTELD 

Onmisbaar bij mediation en autisme is whiteboard en flipover. Mensen met autisme zijn erg visueel ingesteld. Tekenen op het whiteboard biedt inzicht en focus, maakt verbanden duidelijk en is ook gewoon een fijn punt om naar te kijken. Dat betekent dus veel tekenen, steekwoorden en mindmappen. 


Overigens geldt dat niet alleen voor mensen met autisme. Ook mensen zonder autisme vinden het fijn wanneer het whiteboard wordt gebruikt en er een punt is om naar te kijken.


Regelmatig biedt het ook gelegenheid om mensen zelf in beweging te laten komen en ze zelf wat te laten tekenen of opschrijven.


GEEF ME DE 5 

Mijn kennis en vaardigheden met betrekking tot autisme heb ik opgedaan bij 'Geef me de 5'.  Van autisme-deskundige Colette de Bruin heb ik veel geleerd over 'hoe het werkt' bij mensen met autisme, wat de algemene kenmerken zijn en hoe daar mee om te gaan. Die kennis gebruik ik mijn mediationpraktijk veelvuldig.


Net als bij gewone mediations is garantie op succes onmogelijk, veel hangt af van de mensen zelf. Maar een poging om er samen uit te komen is altijd de moeite waard.



De 5 w's en mediation